تهيه ونشر مؤسسه بوستان كتاب قم
75
مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى )
نظامى و تيراندازى مىداد . در پيادهروى و مخصوصاً در انواع شنا مهارت داشت ، در هيچ كارى از خستگى خبرى نبود ، هميشه اخلاق خوش ، برخورد آرام و منطقى ، هشيارى و بيدارى فوق العاده ، تشخيص بهترينها و خصوصاً توجه دايم به ذات احديت را به همراه داشت . در ضمن كمى هم كار علمى مىكرد و در مدت ده سال برخى از آثار علمى فعلى را به وجود آورد كه شامل قريب بيست رساله است كه بيشتر آنها چاپ شده است . گاهى هم در شهر تبريز دروسى در منزل ترتيب داده مىشد و شاگردانى چند حضور يافته و بهرهگيرى مىكردند . البته اين دروس در سالهاى بعد از 1320 و آمدن ارتش روس به تبريز شروع شد ، زيرا ديگر مردم روستايى - به علت هرج و مرج اجتماعى - آن آرامش روحى وحسن عمل قبلى را نداشته عمدتاً ارزش و استعداد تربيت را از دست داده بودند . خلاصه ، وضع به همينگونه ادامه داشت تا آذرماه سال 1324 كه فرقه دموكرات آذربايجان به پشتيبانى ارتش روس به سركار آمد و به اوضاع مسلط شد و حكومت مركزى سقوط و عقب نشينى كرد . حكومت جديد به سرپرستى شخصى به نام « پيشه ورى » با ظواهر مذهبى روى كار آمد و خوب به ياد دارم به مناسبت فرا رسيدن ماه مبارك رمضان يك آگهى به ديوارها نصب كرده بودند كه در آن به آيهء خمر و ميسر از قرآن اشاره كرده و تأكيد داشتند كه مرتكبين اعمال خلاف شرع به شدت مجازات خواهند شد . اما طولى نكشيد كه اين رويّه به فراموشى سپرده شد و در عوض شيوههاى مسلكى ماركسيستى به مورد اجرا گذاشته شد ، از جمله به زارعين گفتند همگى مىتوانيد اموال مالكين را تصرف كنيد و بلافاصله غارت اموال مالكين توسط زارعين شروع و نا امنى فوقالعادهاى در منطقه حكمفرما شد . اين حكومت ننگين از 21 آذر 1324 آغاز به كار كرد و فوراً رشد و نمو يافت و به كلى اميدهاى مذهبى و فرهنگى مردم را در دلها خفه كرد و درست در همين ايام بود كه علّامه طباطبائى احساس كرد كه اين چند سالى كه صرف عمران املاك شده زيان عمر بوده و به فنا رفته است ، لذا پشيمانى و افسوس وجودش را فرا مىگيرد و بالأخره پس از كسب اجازه خروج از دولتِ پيشهورى در اواخر اسفند 1324 به همراه عيال و چهار فرزند ، شهر تبريز را وداع گفته بعد از ده سال زندگى مرفه و آبرومندانه دوباره عازم غربت مىگردد ، ولى عزيمت اين دفعه با عزيمت بيست سال پيش تفاوت فاحش داشت ،